اقدمیثانی، علیرضا (۲ خرداد ۱۳۴۰-۲۱ بهمن ۱۳۶۱) جانشین گردان تخریب تیپ ۱۵ امام حسن (ع) سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
اقدمیثانی در محله رفیعآباد شهر مرند* واقع در شمال استان آذربایجان شرقی* بدنیا آمد. پدرش نوروزعلی، میوهفروش و مادرش، صدیقه مسلمی دیزجیگانی، خانهدار بود. علیرضا دو برادر و یک خواهر داشت و اولین فرزند خانواده بود (ادارۀ ثبتاحوال ...؛ فرهنگ...، ذیل نام). او از کودکی در مجالس مذهبی شرکت و عاشق امام حسین (ع) بود و با مسائل دینی آشنا شد (زندگینامۀ ... ).
علیرضا دوره ابتدایی را در مدرسه نوراسلام وحقوق بشر (دخترانه فعلی هاجر) و دوره راهنمایی را در ۱۳۵۴ش در مدرسه سعید به پایان رسانید و در همان سال به دبیرستان پهلوی (شهید سیدعلی سیدزاده فعلی) مرند وارد و آخر متوسطه را در دبیرستان مهر شهر تبریز نامنویسی و خرداد ۱۳۵۸ در رشته ریاضی فیزیک، دپیلم گرفت (ادارۀ آموزشوپرورش ... ).
او در دورۀ جوانیاش که با سالهای مبارزه ملت ایران ضد حکومت پهلوی دوم (حک: ۱۳۲۰ -۱۳۵۷ش) همراه بود، با حضور در راهپیماییهای مردمی، به این مبارزات پیوست و فعالیتهایش را در دبیرستان پهلوی (شهید سیدزادۀ فعلی)، به همراه همکلاسیهایش با تکثیر اعلامیهها و نوارهای حضرت امام خمینی (ره)، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران گسنرش داد. علیرضا قبل از انقلاب، سقوط رژیم پهلوی را پیشبینی کرده بود و به همه میگفت این حکومت زمین خواهد خورد و انقلاب اسلامی پیروز خواهد شد (زندگینامه ... ).
وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی در فروردین ۱۳۵۸ در هیات ۷ نفرۀ تقسیم اراضی شهر مرند، به مبارزه با فئودالها و خدمت به روستائیان محروم و ستمدیده، مشغول و در اردیبهشت ۱۳۵۸ وارد جهادسازندگی مرند شد (اقدمیثانی).
اقدمیثانی در آذر ۱۳۵۸ در جریان حزب خلق مسلمان تبریز از فعالترین یاوران انقلاب اسلامی در مبارزه با ضدانقلاب بود و یک بار توسط عوامل این حزب دستگیر و پس از آزادی، در آزادسازی صدا و سیمای مرکز تبریز از دست عوامل ضدانقلاب و خلق مسلمان، شرکت مؤثر داشت (اقدمیثانی)
علیرضا اواخر خرداد ۱۳۵۹ به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شهرستان ارومیه درآمد و آموزشهای نظامی را تحت مربیگری حمید باکری (شهادت اسفند ۱۳۶۲) تکمیل کرد. سپس مدتی در شهرستان نقدۀ استان آذربایجانغربی به مبارزه با گروههای دموکرات، کومله، خبات، پژاک و چریکهای فدایی خلق پرداخت (سپاه ... ارومیه، گواهی دورۀ آموزش، گواهی مأموریت).
اقدمیثانی با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ به جبهههای جنگ اعزام شد و از آبان ۱۳۵۹ تا اردیبهشت ۱۳۶۰، در جبهه ذوالفقاریه آبادان با نیروهای عراقی در سمت رزمنده جنگید. در همین زمان بود که ضدیت ابوالحسن بنیصدر (اوّلین رئیس جمهور، جمهوری اسلامی ایران) را با انقلاب بیشتر لمس کرد و در نامههایش به خانواده خود تأکید میکرد که بنیصدر را افشا کنید (همان، گواهی تأیید؛ اقدمیثانی).
او پس از بازگشت از جبهۀ ذوالفقاریه آبادان در خرداد ۱۳۶۰ برای ادامه جنگ با دشمن به جبهۀ غرب رفت و مدّتها در محور گیلانغرب به همراه علی تیموری (شهادت ۵ شهریور ۱۳۶۰) که یکی از فرماندهان گروه چریکی دستمال سرخها و فرمانده گروهان گردان ۱۵۶ لشکر ۳۲ انصارالحسین (ع) استان همدان بود، علیه نیروهای عراقی مبارزه کرد (اقدمیثانی؛ زندگینامه ... ؛ خبرگزاری مهر).
اقدمیثانی در ۵ شهریور ۱۳۶۰ بر اثر اصابت ترکش گلولۀ توپ مجروح و به بیمارستان ۵۲۲ منطقهای* نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در تبریز اعزام و در ۱۹ شهریور از بیمارستان مرخص شد (سپاه ... ، گواهی مجروحیت).
وی پس از بهبودی نسبی، مجدداً به جبهه جنوب رفت و به عضویت واحد تخریب تیپ ۲۲ بعثت اهواز درآمد و در عملیات رمضان، ۲۲تیر ۱۳۶۱، با رمز «یا مهدی ادرکنی(عج)»، در منطقۀ جنوبی، شرق بصره با هدف تهدید بصره از شرق و حضور درحاشیه شطالعرب در سمت جانشین واحد تخریب حضور یافت (تیپ ۲۲ ...، گواهی تأیید؛ رشید، ص ۶۸).
با انحلال تیپ ۲۲ بعثت در ۲۰ شهریور ۱۳۶۱ به دستور محسن رضایی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و تشکیل تیپ ۱۵ امام حسن (ع) (شناسنامه رزمی تیپ). علیرضا به عنوان جانشین گردان تخریب این تیپ منصوب و در عملیات محرم، ۱۰ آبان ۱۳۶۱، با رمز «یا زینب (س)» جبهۀ جنوبی، عینخوش- زیبدات، با هدف تصرف سرپل در منطقه العماره و آزادسازی ارتفاعات مرزی شرکت کرد (سمیعی، ص 147؛ سپاه ...، گواهی مسئولیت).
علیرضا پس از بازگشت از عملیات محرم در ۲۵ مهر ۱۳۶۱، زندگی مشترک خود را با خانم صفیه حسینی آغاز کرد و بلافاصله بعد از ازدواج به همراه همسر خود به اهواز عزیمت و بعد از دو روز توقف در اهواز به خط مقدم رفت. وی در موقع حضور در منزل، با همسر خویش از شهادت صحبت میکرد و سعی میکرد وی را آماده شهادت خود کند (زندگینامۀ ... ؛ اقدمیثانی).
وی پس از ازدواج در عملیات والفجر مقدماتی، ۱۷بهمن ۱۳۶۱، با رمز «یاالله»، در جبهۀ جنوبی، شمال چزابه، با هدف پیشروی به سوی العماره و تهدید آن در شرق، در سمت جانشین واحد تخریب تیپ امام حسن (ع) حضور یافت که در حین عملیات بر اثر اصابت ترکش به شهادت رسید و پیکرش پس از تشییع باشکوه مردم در گلزار شهدای باغ رضوان* شهر مرند به خاک سپرده شد (جعفری، ص 86؛ سپاه ... ، گواهی اعزام، گواهی مسئولیت، گواهی شهادت؛ اقدمیثانی).
شهید علیرضا اقدمیثانی رزمندهای فعال و پرتلاش، متواضع، مردمدار، بیعلاقه به مادیات دنیوی، شجاع و بردبار، علاقمند به نماز اوّل وقت و نماز جماعت، با عزت نفس و مناعت طبع بالا و مهربان و شوخطبع بود (همو).
در فرازی از وصیتنامه شهید آمده است: « ... خدایا تو میدانی فقط امید من به توست و تو میدانی که در جان من چه میگذرد و از نیازم آگاهی و از اندیشهام و آنچه بر زبانم میآید. میدانی که از گناهکاری و غفلتم در پیش تو چقدر شرمندهام. خدایا هر موقع صلاحیت شهادت را کسب کردم شهادت در راه خودت و رسولت را نصیب من کن. خدای من، امید مرا از همه کس و همه چیز قطع کن و به خودت وابسته ساز. بار خدایا از نور خود بر قلب من بتابان، پروردگارا حجابهایی که باعث دوری من از توست از من دور ساز. خدایا از شر نفس خود که غرور و تکبر و خودخواهی و ریا احاطهام کرده است به تو پناه میآورم» (بش).
به پاس نکوداشت یاد و خاطرۀ شهید علیرضا اقدمیثانی، یکی از کوچههای خیابان شهید مطهری شهر مرند به نام وی است (اقدمیثانی).
یاد و خاطره شهید اقدمیثانی در کنگرۀ ملی ده هزار شهید* استان آذربایجان شرقی در آذر ۱۴۰۲ در شهر تبریز به همراه دیگر شهیدان گرامی داشته شد (تحقیقات ... ).
مآخذ: ادارۀ آموزشوپرورش شهرستان مرند، گواهی امتحانات، سند بیتا، سند بش، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ اداره ثبتاحوال شهرستان مرند، شناسنامه، سند بش، موجود در همانجا؛ اقدمیثانی، علیرضا، وصیتنامه، سند مورخ ۴ آذر۱۳۶۱، سند بش، موجود در همو؛ اقدمیثانی، محمدرضا (برادر شهید)، مصاحبه با مؤلف، ۳۱ فروردین ۱۴۰۲؛ بیمارستان ۵۲۲ منطقهای نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران، گواهی مجروحیت، سند مورخ ۱۵ شهریور ۱۳۶۰ ش، سند ش ۷/۰۶/۹۰۵ الف، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ تحقیقات منتشر نشدۀ کنگرۀ ملی ده هزار شهید استان آذربایجان شرقی (زندگینامۀ شهید علیرضا اقدمیثانی)، بیتا، موجود در همانجا؛ جعفری، مجتبی، اطلس نبردهای ماندگار: عملیات نیروهای زمینی در هشت سال دفاع مقدس (شهریور ماه 1359- مرداد ماه 1367)، تهران: سورۀ سبز، 1389ش؛ خبرگزاری مهر، اخبار ایران و جهان Mehr News Agecny ؛ مصاحبه با محسن رضایی فرمانده وقت کل سپاه ۲۸ مهر ۱۳۹۶؛ رشید، محسن، اطلس نبردهای جنگ ایران و عراق، تهران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، ۱۳۸۷ش؛ زندگینامۀ شهید علیرضا اقدمیثانی، سند بیتا، سند بش، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ارومیه، گواهی عضویت، گواهی آموزش، گواهی اعزام به مأموریت، سند بیتا، سند بش، موجود در همانجا؛ سمیعی، علی، کارنامۀ توصیفی عملیات رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس، تهران: نصر کوثر، 1382ش؛ گواهی شناسنامه رزمی تیپ ۱۵ امام حسن(ع) در دوران دفاع مقدس، سند بیتا، سند بش، موجود در همانجا؛ فرهنگ اعلام شهدا: استان آذربایجانشرقی، به کوشش مرکز مطالعات و پژوهشهای بنیاد شهید و امور ایثارگران، نشر شاهد، ۱۳۹۵ش؛ لشکر ۷ ولیعصر(عج)، گواهی مسئولیت، سند مورخ ۲۱ اسفند ۱۳۷۲، سند شماره ۴۴۱۴۶۷۳/۵، سند۲۱ اسفند ۱۳۷۲، سند شماره ۴۴۱۴۶۷۳/۷ل، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی. /یعقوب شیرزادی بناب/