اشتری گرگری، یونس (۲ خرداد ۱۳۴۱-۱۹ دی ۱۳۶۵)، فرمانده گروهان ارتباطات گردان مخابرات لشکر ۳۱ عاشورا نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
یونس در محلۀ هادیشهر شهر هادیشهر* واقع در شمال استان آذربایجان شرقی*، در یک خانواده مذهبی بدنیا آمد. پدرش، باباعلی، کارمند راهآهن و مادرش، بالاخانم موثقی، خانهدار بود. او دو برادر و دو خواهر داشت و سومین فرزند خانواده بود (اداره ثبتاحوال ... ؛ فرهنگ اعلام ... ذیل نام، اشتری گرگری).
او از کودکی در مجالس مذهبی شرکت و با مسائل دینی آشنا شد (زندگینامه ... ).
یونس تحصیلاتاش را از ۱۳۴۸ش در دبستان فردوسی آغاز و دوره راهنمایی را در ۱۳۵۶ ش در مدرسه شمس تبریزی به پایان رساند و در همان سال به دبیرستان فردوسی وارد و دیپلم خود را در ۱۳۶۰ش در رشته اقتصاد اجتماعی دریافت کرد (ادارۀ آموزشوپرورش ... ).
او، در کودکی هر روز چند ساعت در امور کشاورزی، دامداری و خانه کمک حال خانواده بود و فوتبال را بیش از هر بازی دیگری دوست داشت (اشتری گرگری).
وی در دوره تحصیلی دبیرستان با مسائل اجتماعی، سیاسی جامعه آشنا شد و در زمان انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ش، اعلامیهها و پیامهای حضرت امام خمینی(ره)، رهبر و بنیانگذار جمهوری اسامی ایران را بر در و دیوار معابر عمومی نصب میکرد تا جایی که در این رابطه در اوایل انقلاب از طرف شهربانی شهر هادیشهر دستگیر شد (همو).
یونس پس از پیروزی انقلاب اسلامی (22 بهمن 1357)، با فعالیت در پایگاههای مقاومت اقدام به دایر نمودن کلاسهای قرآن و احکام کرد (همو).
اشتری در ۱۹ تیر ۱۳۶۰ جهت طی دوره آموزشی خدمت سربازی به پادگان آموزشی ۰۳ عجبشیر (شهید سرلشکر شعبان برخورداری* فعلی) نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران اعزام شد. پس از اتمام دوره آموزش مقدماتی به لشکر ۲۱حمزه*سیدالشهداء (ع) اختصاص و مدّت ۲۱ ماه در مناطق عملیاتی در خط مقدم با نیروهای عراقی جنگید و یک بار هم از ناحیه پا مجروح و بعد از بستری شدن در بیمارستان منطقهای دزفول و مدتی استراحت در منزل، به علّت مجروحیت به مقر اصلی لشکر ۲۱ حمزه سیدالشهدا(ع)، که در تهران (لویزان) واقع بود منتقل شد که قبول نکرد و داوطلبانه و با پای زخمی مجدداً به جبهه اعزام شد (لشکر ...، پروندۀ خدمتی).
اشتری در مدت خدمت مقدس سربازی در گردان ۱۳۱ پیاده* تیپ 1 * لشکر ۲۱ حمزه با درجه گروهبان سومی در خط مقدم در این عملیاتها حضور یافت: عملیات فتحالمبین در ۲ فروردین ۱۳۶۱، با رمز «یا زهرا(س)» در جبهۀ جنوبی، در غرب رودخانه کرخه، با هدف آزادسازی غرب رودخانه کرخه وجاده دزفول – دهلران تأمین اندیمشک، شوش، دزفول وجاده اندیمشک – اهواز (رزاقزاده، ص 66)؛ عملیات بیتالمقدس در۱۰ اردبیهشت ۱۳۶۱، با رمز «یا علیابن ابیطالب ( ع)» در جبهۀ جنوبی، در غرب رود کارون، با هدف آزادسازی خرمشهر و هویزه و جاده اهواز – خرمشهر، خارج کردن شهرهای اهواز، حمیدیه و سوسنگرد و نیز جاده اهواز – آبادان از برد توپخانه دشمن و تأمین مرز بینالمللی (جعفری، ص ۷۶،)؛ عملیات رمضان، ۲۲ تیر ۱۳۶۱، با رمز «یا مهدی ادرکنی(عج)»، در منطقۀ شرق بصره، با هدف تهدید آن و حضور در حاشیه شطالعرب (همو، ص 78)؛ عملیات محرم در ۱۰ آبان ۱۳۶۱، با رمز «یاالله»، در منطقۀ جنوبی، عینخوش، زبیدات با هدف تصرف سرپل در منطقۀ العماره و آزادسازی ارتفاعات مرزی (سمیعی، ص 147)؛ عملیات والفجر مقدماتی، ۱۷بهمن ۱۳۶۱، با رمز «یا الله» در منطقۀ جنوبی، شمال چزابه، با هدف پیشروی به سوی العماره و تهدید آن در شرق (همو، ص 158)؛ عملیات والفجر یک، ۲۱ فروردین ۱۳۶۱، در منطقه جنوبی، جبل فوقی، با هدف پیشروی به سوی العماره و تهدید آن از شمال (جعفری، ص 88؛ لشکر 21 ...، گواهی تأیید).
اشتری پس از ترخیص از خدمت مقدس سربازی (کارت پایان خدمت) در آزمون ورودی مرکز آموزش تربیت معلم علامه امینی تبریز شرکت و در رشته دینی و عربی در مقطع کاردانی پذیرفته شد. او از ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۴ش، در تربیت معلم علامه امینی تحصیل و در خرداد ۱۳۶۵ از تربیت معلم فارغالتحصیل شد (وزارت آموزش ...، گواهی پایان دوره).
یونس پس از فارغالتحصیلی، برای چندمین بار عازم جبهه جنگ شد و حتی یک روز هم فرصت حضور در کلاس درس را پیدا نکرد و در پاسخ به سئوال دیگران که چرا به جبهه میروی پاسخ داد «جنگ را بیگانگان به ما تحمیل کردند پس وظیفه ما ایرانیان است که با تمام قوا در برابر آن ایستادگی کنیم» (زندگینامه ... ).
او در ۱۳۶۵ش، زمانی به فرماندهی گروهان ارتباطات گردان مخابرات لشکر ۳۱ عاشورا انتخاب شد که از ۲۰ تا ۲۴ سالگی، حدوداً ۵۰ ماه در جبهههای جنگ حضوری فعال داشت (سپاه ...، گواهی اعزام، گواهی مسئولیت).
اشتری در عملیات کربلای ۵، در ۱۹ دی ۱۳۶۵، با رمز «یا زهرا (س)»، در منطقۀ جنوبی با هدف تصرف شلمچه و پیشروی به سوی بصره، شرکت نمود که در حین عملیات براثر اصابت ترکش به سر به شهادت رسید و پیکرش پس از تشییع باشکوه مردم، در گلزار شهدای هادیشهر (گرگر)، به خاک سپرده شد (همان ...، گواهی اعزام، گواهی مسئولیت، گواهی شهادت؛ اشتری گرگری؛ رشید، ص 77).
شهید یونس اشتری گرگری انسانی مهربان، متواضع، با اراده، با ایمان و تقوی، استوار، عاشق شهادت، نترس و شجاع، کوشا، پرتلاش، بیعلاقۀ به دنیا و بیتوجه به مادیات، اهل مطالعه، مودب، داشتن آرامش خاص در شب عملیات و توجه خاص به نماز اوّل وقت و نماز جماعت بود (اشتری گرگری؛ زندگینامه ... ).
در فرازی از وصیتنامه شهید آمده است: « ...پدر و مادر عزیزم شما افتخار کنید که فرزندی بزرگ کردهاید که در راه دفاع از اسلام و راه مظلومان و پا برهنگان جهان است که جان خود را فدا کرده است و اگر لیاقت شهادت را داشته باشم شهید میشوم. پدر و مادر عزیز شما باید مثل هزاران تن که در راه این انقلاب شهید دادهاند ابراز افتخار کنید و هیچ وقت این صحیح نیست که ما بگوییم ما طرفدار انقلاب هستیم و عملی نکنیم. پس باید در راه اسلام جنگید و مظلومان جهان را از قید و بند اسارت رهانید، و چه درست گفته است امام بزرگ ما که، مکتبی که شهادت دارد اسارت ندارد» (بش).
به پاس خدمات ارزشمند شهید یونس اشتری گرگری در دفاع مقدس، کوچهای درخیابان شهید قرهنی هادی شهر و نیز، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آن به نام وی است (اشتری گرگری).
در یادوارۀ پیشکسوتان گردان مخابرات در 1400ش و نیز در کنگرۀ ملی ده هزار شهید* استان آذربایجان شرقی در آذر ۱۴۰۲ در شهر تبریز، یاد و خاطرۀ شهید یونس اشتری گرگری به همراه دیگر شهیدان گرامی داشته شد (همو؛ کنگره ... )
مآخذ: ادارۀ آموزشوپرورش شهرستان هادیشهر، گواهی امتحانات، سند بیتا، سند بش، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ اداره ثبتاحوال شهرستان هادیشهر، شناسنامه، سند بش، موجود در همانجا؛ ارتش جمهوری اسلامی ایران، کارت پایان خدمت، موجود در همانجا؛ اشتری، سعید (برادر شهید)، مصاحبه با مؤلف، ۴ اردبیهشت ۱۴۰۲؛ اشتری، یونس، وصیتنامه، سند مورخ ۵ اردبیهشت ۱۳۶۲، سند بش، موجود در در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ تحقیقات منتشر نشدۀ کنگرۀ ملی ده هزار شهید استان آذربایجان شرقی (زندگینامۀ شهید یونس اشتری)، بیتا، موجود در همانجا؛ جعفری، مجتبی، اطلس نبردهای ماندگار نیروی زمینی در هشت سال دفاع مقدس، چاپ چهلم، تهران، نوید طراحان، ۱۳۸۶ش؛ رزاقزاده، امیر، ایلام در جنگ، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1380ش؛ رشید، محسن، اطلس نبردهای جنگ ایران و عراق، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، ۱۳۸۷ش؛ زندگینامۀ شهید، سند بیتا، سندبش، موجود در در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استان آذربایجان شرقی، گواهی اعزام به جبهه، گواهی مسئولیت، گواهی شهادت، سند بیتا، سند بش، موجود در همانجا؛ سمیعی، علی، کارنامۀ توصیفی عملیات رزمندگان اسلام در طول 8 سال دفاع مقدس، تهران: نصر کوثر، 1382ش؛ فرهنگ اعلام شهدا، استان آذربایجان شرقی، به کوشش مرکز مطالعات و پژوهشهای بنیاد شهید و امور ایثارگران، نشر شاهد، ۱۳۹۵ش؛ لشکر 21 حمزه سیدالشهداء (ع) آذربایجان، پروندۀ خدمتی، کارت پایان خدمت، سند بیتا، سند بش، موجود در در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ وزارت آموزشوپرورش، گواهی پایان دوره مرکز آموزش تربیت معلم علامه امینی تبریز، سند مورخ ۱۰ مهر ۱۳۶۵ بش سند ۳۸۱۰.موجود در همانجا. /محسن رنجبر/