اسماعیلی، داود (۱۱ بهمن ۱۳۳۹- ۴ اسفند ۱۳۶۶)، معاون گردان زرهی لشکر ۳۱ عاشورا نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي.
داود در روستای آغداغ شهرسنتان هشترود*، واقع در جنوب شرقی استان آذربایجان شرقی* در یک خانوادۀ مؤمن و انقلابی بهدنیا آمد. پدرش، محمدباقر، کشاورز و مادرش، زرین مجیدی، خانهدار بود. او پنج برادر و دو خواهر داشت و پنجمین فرزند خانواده بود (ادارۀ ثبتاحوال ...؛ فرهنگ ...، ذیل نام).
داود اول ابتدایی را در دبستان جاوید (شهید همتی فعلی) هشترود خواند و به علت مهاجرت خانواده به شهر تبریز، دوم ابتدایی به بعد را در دبستان شیخ محمد خیابانی تبریز گذراند. او در سوم ابتدایی در کلاسهای قرآن شرکت و با توجه به استعداد بسیار بالا در پایۀ چهارم ابتدایی توانایی سخنرانی برای همکلاسیهایش را داشت. او دورۀ راهنمایی را در مدرسۀ سنایی (شهید بهشتی فعلی) و دورۀ متوسطه را در دبیرستان منصور (طالقانی فعلی) در رشتۀ ریاضیوفیزیک گذراند و با معدل خوب دبپلم گرفت (ادارۀ آموزشوپرورش...؛ داداشزاده، ص ۱۱۶).
او در دورۀ جوانیاش که با سالهای مبارزۀ ملت ایران ضد حکومت پهلوی دوم (حک: ۱۳۲۰-۱۳۵۷ش) همراه بود، به علت پخش اعلامیههای حضرت امام خمینی(ره)، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و شرکت در سخنرانیهای سیاسی، چندین بار توسط مأموران رژیم شاهنشاهی تحت تعقیب قرارگرفت (همو، ص ۱۱۶).
داود پس از اخذ دیپلم در ۱۳۵۸ش، وارد مرکز تربیت معلم پسران (شهید رجایی فعلی) شد و ضمن تحصیل در آنجا، به فعالیتهای انقلابی خود ادامه داد و با جریانات فکری منحرف به مبارزه پرداخت. او به علت درک عمیق مسائل سیاسی و فرهنگی پس از اتمام دورۀ تربیت معلمی ضمن تدریس در مدارس در هستۀ گزینش آموزش و پرورش فعالیت نمود (زندگینامه ... ).
او در ۱۳۵۹ش بهمدت چهار ماه به کردستان رفت و با مبارزه با عناصر گروههای ضدانقلاب کومله و دموکرات در پاکسازی شهرهای مختلف کردستان نقشآفرینی کرد (سپاه ...، گواهی اعزام).
وی در اوایل ۱۳۶۰ش، به همراه تعدادی از دانشجویان تربیت معلم تبریز در یک دورۀ نظامی آموزش تانک در نزدیکی پلیس راه اهواز شرکت و پس از اتمام دوره به جبهۀ آبادان اعزام و در عملیات ثامنالائمه (ع)، ۵ مهر ۱۳۶۰، با رمز «نصرمنالله و فتحقریب»، در جبهۀ جنوبی، با هدف شکستن حصر آبادان و آزاذسازی جادههای آبادان-اهواز، آبادان- ماهشهر و منطقۀ اشغالی شرق کارون در سِمَت خدمۀ تانک در گروه رزمی المهدی از بچههای اعزامی آذربایجانی حضور یافت (همان، گواهی اعزام، گواهی دورۀ آموزش؛ دادشزاده، ص ۱۱۷؛ رشید، ص ۴۶).
اسماعیل با ادامۀ حضور در جبهه در این عملیاتها شرکت کرد: عملیات فتحالمبین، جبهۀ جنوبی، شوش و دزفول، ۲ فروردین ۱۳۶۱، با رمز یا «زهرا (س)»، با هدف آزادسازی منطقۀ غرب رودخانۀ کرخه و جاده دزفول – دهلران و تأمین اندیمشک، شوش، دزفول و جاده اندیمشک-اهواز در سمت خدمۀ تانک، گروه زرهی المهدی (عج)؛ عملیات بیتالمقدس، ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱، با رمز یا «علیابن ابیطالب(ع)» جبهۀ جنوبی، غرب رودخانۀ کارون، با هدف آزادسازی شهرهای خرمشهر، هویزه و جاده هواز- خرمشهر، خارج کردن شهرهای اهواز، حمیدیه و سوسنگرد و نیزجادۀ اهواز- آبادان، از بین بردن توپخانۀ دشمن و تأمین مرز بینالمللی، با همان سمت (رزاق زاده، ص 66؛ رشید، ص 50؛ سپاه ...، گواهی اعزام، گواهی مسئولیت؛ داداشزاده، همانجا).
وی پس از عملیات بیتالمقدس و خدمت در گروه رزمی المهدی (عج)، به رزمندگان تیپ عاشورا پیوست و با سمت معاون فرماندهی گردان زرهی لشکر ۳۱ عاشورا در این عملیاتها حضور یافت: عملیات خیبر، ۳ اسفند ۱۳۶۲، با رمز «یا رسوالله (ص)»، در جبهۀ جنوبی، تالاب هورالهویزه (هورالعظیم یا غرب دشت آزادگان)، با هدف عبور از هور و تهدید بصره از شمال (سمیعی، ص 205)؛ عملیات بدر، 19 اسفند 1363، با رمز «یا فاطمه الزهرا (س)»، در همان منطقۀ عملیاتی خیبر، با هدف انهدام وسیع نیروهای دشمن (همو، ص 232)؛ عملیات والفجر ۸، در ۲۰ بهمن ۱۳۶۴، با رمز «یا زهرا (س)» جبهۀ جنوبی، با هدف فتح فاو (شبه جزیرهای در جنوبشرقی عراق) و تهدید بصره از جنوب (حبیبی، آبادان ...، ص 130؛ سپاه ... ، گواهی عضویت، گواهی اعزام، گواهی مسئولیت؛ داداشزاده، ۱۱۸). داود پس از عملیات والفجر ۸، در این عملیاتها حضور یافت: عملیات نصر ۷، در ۱۴ مرداد ۱۳۶۶، با رمز «یا فاطمهالزهرا (س)»، در جبهۀ شمالی، قلعه دیزه، با هدف افزایش حضور در شمالشرق سلیمانیه با تصرف دوپازا و انسداد معابر ضدانقلاب، با سمت جانشین گردان زرهی لشکر ۳۱ عاشورا؛ عملیات بیتالمقدس ۲، در ۲۵ دی ۱۳۶۶، با رمز«یا زهرا (س)»، جبهۀ شمالی، سلیمانیه، ماووت، با هدف تصرف ارتفاعات همانارتفاع قمیش، با همان سمت؛ عملیات بیتالمقدس ۳، ر ۲۳ اسفند ۱۳۶۶، با رمز «یا موسیابن جعفر(ع)»، در جبهۀ شمالی، سلیمانیه، ماووت، با هدف تصرف ارتفاع گوجار؛ با همان سمت که در جریان این عملیات، بر اثر اصابت ترکش به سرش به شهادت رسید. پیکرش پس از تشییع با شکوه مردم، در گلزار شهدای هشترود، به خاک سپرده شد (صادقی، آذربایجان غربی ...، ص 184، 188، 190؛ سپاه ... ، گواهی اعزام، گواهی مسئولیت، گواهی شهادت؛ داداشزاده، ۱۱۹)
شهید داود اسماعیلی، رزمندهای فعال، پرتلاش و با ایمان بود که اهتمام ویژهای به نماز جماعت و نماز شب داشت. او فردی اخلاقمدار و سرمشق فامیل و دیگران بود. همیشه به بزرگترها و مادرش احترام فوقالعادهای قائل بود. وی رابطۀ بسیار خوبی با دوستانش داشت و در این خصوص زبانزد دیگران بود (اسماعیلی).
از شهید داود اسماعیلی وصیتنامهای بهجا نمانده است.
برادرش طاهر نیز در ۲۷ فروردین ۱۳۶۶، دو ماه پس از شهادت وی، بر اثر اصابت ترکش به شهادت رسید (فرهنگ ...، ذیل نام).
به پاس نکوداشت یاد شهیدان اسماعیلی، یکی از مدارس شهر هشترود به نام آنها است (اسماعیلی).
یاد و خاطرۀ شهید داود اسماعیلی، بههمراه سایر شهدای گردان زرهی لشکر ۳۱ عاشورا و نیز در کنگرۀ ملی ده هزار شهید* استان آذربایجان شرقی در آذر ۱۴۰۲، در شهر تبریز گرامی داشته شد. همچنین از طرف حوزۀ بسیج و پایگاه مقاومت هشترود، هر سال برای وی و برادرش مراسم یادبود، برگزار میشود (همو، تحقیقات ... ).
مآخذ؛ ادارۀ آموزشوپرورش شهرستانهای تبریز و هشترود، گواهی امتحانات، سند بیتا، سند بش، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ ادارۀ ثبتاحوال شهرستان هشترود، شناسنامه، سند بش، موجود در همانجا؛ اسماعیلی، نرگس(خواهر شهید)، مصاحبه با مؤلف ۱۲ اسفند ۱۴۰۲؛ تحقیقات منتشر نشدۀ کنگرۀ ده هزار شهید استان آذربایجانشرقی (زندگینامۀ شهید داود اسماعیلی)، سند بیتا، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ حبیبی، ابوالقاسم، آبادان در جنگ، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس کنونی)، 1382ش؛ داداشزاده، عباس، لالههای زرهپوش، یادنامۀ شهدای گردان زرهی لشکر ۳۱ عاشورا، به کوشش فانیتبریزی، تبریز: یاس نبی، ۱۳۹۵ش؛ رزاق زاده، امیر، ایلام در جنگ، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1380ش؛ رشید، محسن، اطلس جنگ ایران و عراق، فشردۀ نبردهای زمینی، ۳۱ شهریور ۱۳۵۹- ۲۹ مرداد ۱۳۶۷، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ج چهارم ۱۳۹۲ش؛ زندگینامه شهید داود اسماعیلی، سند بیتا، سند بش، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شهرستان هشترود، گواهی عضویت، گواهی دورۀ آموزش، گواهی اعزام به مأموریت، گواهی مسئولیت، گواهی شهادت، سند بیتا، سند بش، موجود در همانجا؛ سمیعی، علی، کارنامۀ توصیفی عملیات رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس، تهران: نصر کوثر، 1382ش؛ صادقی، رضا، آذربایجان غربی در جنگ با ضد انقلاب و دفاع مقدس، تهران: مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1391ش؛ فرهنگ اعلام شهدا: استان آذربایجان شرقی، به کوشش مرکز مطالعات و پژوهشهای بنیاد شهید و امورایثارگران، تهران: شاهد، ۱۳۹۵ش. /مریم پوشش/