آشتاب، اكبر(۲۰ فروردین ۱۳۴۱-۱۲ آذر۱۳۶۰)، فرمانده ادوات تيپ عاشورا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
اکبر در محله مارالان شهر تبريز* واقع در مرکز استان آذربایجان شرقی* در خانوادهای متدین متولد شد. پدرش، محمد پارچه فروش و مادرش علویه (مشهور به ملیحه) سینایی، خانهدار بود. آنها سه دختر و دو پسر داشتند و او اولین فرزند خانواده بود (اداره ثبتاحوال ...؛ فرهنگ...، ذیل نام؛ آشتاب؛ هنربر، ص ۴۷).
اکبر در ۱۳۵۲ش تحصیلات ابتدایی و در ۱۳۵۵ش دوره راهنمایی را در مدرسه خِرَد سپری و مقطع دبیرستان را در هنرستان کشاورزی شهید بهشتی در رشته مکانیک ماشینهای کشاورزی به پایان رساند و موفق به اخذ دیپلم در خرداد ۱۳۵۹ گردید (اداره آموزشوپرورش ... ). او در دوره نوجوانیاش، که با سالهای مبارزه ملّت ایران ضد حکومت پهلوی دوّم (حک: ۱۳۲۰-۱۳۵۷ش) همراه بود، با حضور در تظاهرات مردمی، به این مبارزات پیوست و فعالیتشهایش را با توزیع اعلامیهها و تصاویر حضرت امام خمینی (ره)، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، گسترش داد (زندگینامه ...؛ فاتح).
اکبر ضمن تحصیل، همواره از دوران کودکی مددکار پدر بود و در تأمین معاش خانواده به وی کمک میکرد. او پس از اخذ ديپلم، در 8 آبان ۱۳۵۹ به عضويت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شهرستان تبریز درآمد و بعد از طی آموزشهای لازم در پادگان آموزشی خاصبان* (پادگان سیدالشهداء فعلی نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)، به مربیگری سلاحهای سبک و سنگین در این پادگان انتخاب شد (سپاه ...، گواهی عضویت، گواهی دورۀ آموزش، گواهی مسئولیت؛ فاتح). آشتاب اواخر آبان ۱۳۵۹ برای مقابله با گروههای مسلح ضدانقلاب کومله، دموکرات، خبات، چریکهای فدایی خلق و ...، که مناطق کردنشین غرب و شمالغربی کشور را دچار آشوب کرده بودند، به شهر پاوه واقع در استان کرمانشاه اعزام و به مدت چهار ماه به مبارزه با این گروهها پرداخت (همو، سپاه ...گواهی مأموریت).
اکبر در اوایل ۱۳۶۰ش جهت تکمیل آموزشهای تخصصی مربیگری به پادگان علیابنابیطالب (ع) در مجاورت کاخ سعدآباد تهران اعزام و آموزش سلاحهای مهمی چون تانک و توپ ۱۰۶ میلیمتری را گذراند و بعد از دو ماه آموزش، جهت انجام مسئوليت مربیگری به پادگان خاصبان بازگشت (همان، گواهی تأیید؛ زندگینامه ...).
اکبر به علت علاقۀ زياد به حضور در مناطق نبرد، اصرار داشت که به جبهه اعزام شود ولي از طرف فرماندهی مرکز آموزش اجازه نميدادند. بعد از شهادت آیتالله سید اسدالله مدنی* در ۲۰ شهریور ۱۳۶۰، مدتی آیتالله مشگینی امام جمعۀ تبریز شد. اکبر نزد ایشان رفته و با اصرار درخواست کرد که در اين باره كمكش كند. آیتالله مشگینی در نامهای به فرمانده پادگان خاصبان، اعزام ایشان و سایر مربیان داوطلب به جبهه را خواستار شد. فرمانده پادگان در پاسخ اعلام کرد که اگر مربیان به جبهه اعزام شوند دورههای آموزشی تعطیل خواهدشد. در نهایت با موافقت حضور نیمی از مربیان در جبهه و نیمی در پادگان، اکبر به جبهه اعزام گردید و ابتدا در منطقه غرب شوش با ۱۱ نفر از نیروهای اعزامی از آذربایجان با اقدامات کمین و مینگذاری در مسیر نیروهای عراقی تلفات زیادی به آنها وارد نمود. سپس در سمت فرمانده ادوات تيپ عاشورا، در عملیات طریقالقدس، ۸ آذر ۱۳۶۰ با رمز «یاحسین(ع)»، جبهۀ جنوبی، سوسنگرد - بستان، با هدف آزادسازی بستان و رسیدن به مرز در چزابه (علایی، ج1، ص 362)، شرکت کرد. وي در این عملیات در درگیری با دشمن بر اثر اصابت گلوله تانك به شهادت رسيد. پيكرش پس از تشییع باشکوه مردم، در گلزار شهدای بقائيه مارالان* تبریز به خاك سپرده شد (فاتح؛ سپاه ... ، گواهی اعزام به جبهه؛ گواهی مسئولیت، گواهی شهادت؛ هنربر، ص۴۸).
شهید اکبر آشتاب در طول زندگی همواره فردی موحد و متدّین، شجاع، با تدبیر، با هوش، آگاه و از آغاز انقلاب اسلامی همیشه در جهت پیشبرد امور آن فعالیت و تلاش داشت (آشتاب؛ زندگی نامه ... ).
در فرازی از وصيتنامه شهيد آمده است: « ... آرزو دارم نمیرم تا هنگامی که دشمن را به لرزه بیندازم تا بفهمد اسلام راستین فقط در پیروی از امام خمینی(ره) است و بس. آرزو دارم هنگامی که شهید میشوم ضربهای به دشمن زده باشم، ضربهای محکم و فراموش نشدنی تا دشمن بداند ما عاشقان شهادت هرگز ساکت نخواهیم نشست. و تو اي امام، از ما راضي باش و خشنود كه براي احياي دين و دفاع، جانمان را هديه ميدهيم تا اسلام و قوانين عدل گستر آن در سراسر جهان گسترش يابد» (بش).
به پاس نکوداشت یاد و خاطرۀ شهید اکبر آشتاب، کوچهای در خیابان مارالان و دبیرستانی در ناحیه ۴ آموزشوپرورش شهر تبریز به نام وی است (زندگینامه ...، آشتاب).
یاد این شهید در کنگرۀ ملی ده هزار شهید* استان آذربایجان شرقی در آذر ۱۴۰۲ در شهر تبریز گرامی داشته شد (تحقبقات ... ).
مآخذ: آشتاب، اکبر، وصیتنامه مورخ ۵ آذر ۱۳۶۰، سند بش، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی؛ آشتاب، رضا (برادر شهید)، مصاحبه با مؤلف، بهمن ۱۴۰۳؛ اداره آموزشوپرورش شهرستان تبریز، گواهی امتحانات، سند بیتا، سند بش، موجود در ادارۀ کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان آذربایجان شرقی ؛ اداره ثبتاحوال شهرستان تبریز، شناسنامه، سند مورخ ۲ تیر ۱۳۴۱، سند بش، موجود در همانجا؛ تحقیقات منتشر نشدۀ کنگرۀ ملی ده هزار شهید استان آذربایجان شرقی (زندگینامۀ شهید اکبر آشتاب)، بیتا، موجود در همانجا؛ زندگینامۀ شهید اکبر آشتاب، سند بیتا، سند بش، موجود در همانجا؛ سپاه گواهی عضویت، گواهی اعزام به دوره آموزش، گواهی اعزام به جبهه، گواهی مسئولیت، گواهی شهادت، سندبیتا، سند بش، موجود در همانجا؛ فاتح، جواد (همرزم شهید)، مصاحبه با مؤلف بهمن ۱۴۰۲؛ علایی، حسین، روند جنگ ایران و عراق، جلد یکم، تهران: مرزوبوم، 1391ش؛ فرهنگ اعلام شهدا، استان آذربایجان شرقی، جلد یک به کوشش مرکز مطالعات و پژوهشهای بنیاد شهید و امور ایثارگران، تهران: نشر شاهد ۱۳۹۵ش؛ هنربر، محمدتقی، مربيان آسماني، يادنامه شهداي مربي آموزشگاه خاصبان (سيدالشهداء (ع) فعلی)، تبریز: انتشارات كينون، ۱۳۹۰ش. /امیر حسنزاده/